Witryna internetowa poruszające problemy poligrafii...

Współczesny rynek poligraficzny w Polsce

Zmiany, które nastąpiły w pierwszych latach XXI w. a zwłaszcza od roku 2004 – po akcesji Polski do Unii Europejskiej spowodowały szybki rozwój rynku poligraficznego.Inwestycje w najnowsze technologie zrealizowane między innymi z wykorzystaniem środków unijnych  pozwoliły na  uzyskanie  potencjału pozwalającego konkurować z drukarniami Europy Zachodniej  i umocnienie pozycji polskiej poligrafii na  rynku europejskim.

Rynek poligraficzny w Polsce stanowi jeden z najszybciej rozwijających się sektorów krajowego przemysłu. Jest on w  znacznym stopniu kształtowany przez reguły wynikające z wysokiego rozwoju technologicznego. Wynika to z konieczności sprostania przez producentów różnych technologii druku najnowszym wymaganiom zarówno ilościowym, jakościowym, jak i ekonomicznym.

Zależności pomiędzy poszczególnymi sektorami krajowego rynku poligraficznego zawarte są m in. w szóstej edycji raportu „Rynek poligraficzny i opakowań z  nadrukiem w Polsce” z roku 2016 sporządzonego przez Polskie Bractwo Kawalerów Gutenberga i KPMG International Polska  wskazuje na rosnący eksport towarów i usług jako koło zamachowe branży poligraficznej.

Po gwałtownym skurczeniu się tego rynku po 2007 r., gdy jego wartość wynosiła 4,7 mld dolarów amerykańskich, do wielkości, która w szczycie globalnej recesji wyniosła zaledwie 3,0 mld dolarów w 2009 r., podnoszenie się rynku po kryzysie następuje powoli.
Autorzy raportu zauważają, że polska branża poligraficzna ma dostęp do szerokiej gamy materiałów i zaawansowanych technologii, a pracownicy są odpowiednio wykwalifikowani. Rynek poligraficzny cechują wysokie koszty, natomiast marże na materiałach i sprzęcie są niskie. Jak szacują autorzy raportu, mimo że poziom przychodów pozostanie nadal poniżej tego z 2007 r., rynek poligraficzny w Polsce osiągnie w 2017 r. wartość 3,6 mld dolarów amerykańskich.

Przewiduje się, że wskutek zmniejszania się liczby ludności Polski (co wynika z dużej emigracji, a także podwyższania się wieku zakładania rodziny) popyt na druk w Polsce będzie spadał. Dlatego za główny czynnik wpływający na rozwój polskiego rynku poligraficznego w najbliższych latach uznano eksport produktów poligraficznych i międzynarodową sprzedaż różnorodnych produktów przez firmy działające w Polsce. Obecnie wzrasta eksport netto w wielu kategoriach rynku poligraficznego, co wraz z korzystnym saldem w handlu oraz lekką poprawą w dziedzinie indywidualnej konsumpcji jest kluczowe dla wzrostu na rynku poligraficznym. Najpopularniejszym kierunkiem eksportu produktów i usług związanych z drukiem są Niemcy. Jak zauważają autorzy raportu, w tych przedsiębiorstwach poligraficznych w Polsce, które najwięcej eksportują, dominującą technologią jest druk fleksograficzny.

Największy udział w przychodach branży poligraficznej w Polsce ma segment opakowań, którego sprzedaż w 2017 r. będzie stanowiła 37 proc. sprzedaży w poligrafii. Sektor ten ma wzrastać w tempie dwukrotnie szybszym, niż całość branży poligraficznej. Jak przewidują autorzy raportu, przychody z druku opakowań w 2017 r. nie przekroczą kwoty zanotowanej w 2007 r. Dodatkowe 19 proc. sprzedaży produktów drukowanych do 2017 r. zapewni druk wydawniczy, a ponad połowę rynku w 2017 r. będzie stanowił druk prasowy. Sektor druku dziełowego zmaga się z problemami wynikającymi z takich zjawisk jak spadek czytelnictwa, czy wprowadzony w 2012 r. 5-procentowy podatek VAT na książki. Dodatkowym problemem dla drukarń dziełowych jest także piractwo internetowe. Mimo to w okresie od 2009 r. do 2012 roku nastąpił nominalny wzrost wolumenu eksportowanych książek i czasopism o 21,6 proc. Sektorem, który znacznie podniesie wielkość przychodów branży poligraficznej w latach 2012-2017, jest druk opakowań z tekstury falistej. Eksport Polski w dziedzinie opakowań kartonowych wykazał nominalny wzrost o 52,4 proc. od 2009 do 2012 roku. Druk opakowań giętkich także obejmuje znaczną część sprzedaży opakowań drukowanych. W dziedzinie druku etykiet w okresie od 2012 do 2017 r. nastąpi największy przyrost spośród wszystkich kategorii produktów drukowanych. W Polsce import papierowych etykiet przewyższa ich eksport, jednak saldo handlowe przesuwa się na korzyść Polski, jak pokazują wysokie wartości wskaźników przewidywanego wzrostu na lata 2012-2017.

Sprzedaż maszyn w kategorii arkuszowych maszyn offsetowych zdominuje sprzedaż urządzeń (zakłada się, że w latach 2012-2017 wzrośnie ona o 2,9 proc.) i w 2017 r. będzie  stanowiło 42 proc. sprzedaży wszystkich maszyn i urządzeń poligraficznych. Największy wzrost sprzedaży nastąpi w dziedzinie urządzeń fleksograficznych pomiędzy 2012 a 2017 rokiem. Zgodnie z prognozą autorów raportu, sprzedaż farb fleksograficznych w 2017 r. powinna stanowić 27 proc. łącznej sprzedaży farb poligraficznych i tonerów. Farby fleksograficzne to kategoria, w której spodziewany jest w okresie od 2012 do 2017 r. największy wzrost w dziedzinie farb poligraficznych. Wynika to z popytu na druk fleksograficzny i z wysokiego wskaźnika wzrostu.

Jeśli chodzi o podłoża drukowe, największy poziom sprzedaży nastąpi w kategoriach papieru i kartonu opakowaniowego. Sprzedaż tych podłoży w 2017 r. będzie większa niż w roku 2012 i będzie stanowiła 57 proc. rynku. Jednak w latach 2012-2017 najwyższy wskaźnik wzrostu odnotuje dziedzina folii do druku, co odzwierciedla wzrastający popyt na te podłoża w polskich firmach zajmujących się drukiem opakowań.

Treści cyfrowe, mimo ich bardzo szybkiego rozwoju nie są i nie będą w najbliższym czasie głównym napędem transformacji. Badacze z PwC Polska (audyt, doradztwo podatkowe, prawne i biznes)  przewidują, że w 2018 r. będą stanowić zaledwie 8 proc przychodów ze sprzedaży treści. Prasa drukowana traci na popularności, ale to wciąż papierowe wydania przynoszą wydawnictwom zarobki. Dodatkowo polski rynek prasy cyfrowej pozostaje w tyle za światową czołówką. Rynek prasy w  Polsce rzeczywiście się kurczy, jednak o znaczącej ucieczce  wydawców do internetu  nie ma na razie mowy.

Ekspansja techniki cyfrowej do wszystkich etapów produkcji poligraficznej: od pozyskiwania zleceń, a następnie ich akceptacji przez klienta drogą elektroniczną, po pełny proces wytwórczy wspierany przez specjalistyczne programy do zarządzania produkcją, stała się codziennością wielu polskich drukarni. Rok po roku druk cyfrowy łamie kolejne bariery, stając się bardziej wydajny, opłacalny i wszechstronny. Ogółem stosowanie druku cyfrowego przez firmy poligraficzne jako dominująca technologia wynosi za rok ubiegły 17% , a  jako dodatkowa technologia 32%. Głównym dostawcą usług cyfrowych w tym segmencie są mikroprzedsiębiorstwa,  w których to czynniki zasadniczej  sprzedaży stanowi druk arkuszowy oraz wielkoformatowy wraz z usługami wykończeniowymi. Należy zauważyć że 80 % przedsiębiorstw zadeklarowało, że z tej technologii czerpie nie więcej niż 10% swych przychodów, a tylko 7%, że ponad 50%. Postępujące rozpowszechnienie technologii druku cyfrowego nie przekłada się  na wzrost liczby firm (ogółem), które uczyniły z niego trzon działalności.

Przestawione powyżej ujęcie poświęcone jest głównie statystycznemu omówieniu rynku poligraficznego w Polsce  w  wymiarze ogólnym również na tle Unii Europejskiej z rozszerzeniem o sektor druku cyfrowego. Szczegółowe omówienie pozostałych elementów Raportu w szczególności: fleksografię, druk opakowań, druk przemysłowy i 3D czytelnik znajdzie w załączniku poniżej.

Maciej Szumski