Witryna internetowa poruszające problemy poligrafii...

Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju

Mało kto wie, że w Dusznikach-Zdroju znajduje się Muzeum Papiernictwa. To jedyny w Polsce zachowany młyn papierniczy. Zabytek z pewnością unikalny na skalę europejską. Muzeum zlokalizowane jest na południe od Parku Narodowego Gór Stołowych, nad rzeką Bystrzyca Dusznicka. Właśnie tu od 1605 roku wyrabiano papier, zwano go mianem nieśmiertelnego – prawdopodobnie dzięki zawartości torfu i wody mineralnej używanych do jego produkcji.

Muzeum Papiernictwa – zarys historyczny

Po zakończeniu II wojny światowej Dusznikli-Zdrój (nim. Bad Reinerz) znalazły się ponownie na ternie Polski. Dusznicka papiernia została przekazana najbliższej fabryce papieru w Młynowie k/Kłodzka. Obiekt stał kilka lat bez opieki i niszczał, a resztki urządzeń rozkradziono… Dopiero w 1962 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków otrzymał fundusze na remont zabezpieczający, który nota bene trwał 4 lata. Po jego ukończeniu obiekt przekazano pod zarząd Bardeckich Zakładów Celulozowo-Papierniczych w Bardzie Śląskim i przystąpiono do adaptacji budynku na cele muzealne. Udostępnianie informacji w prasie i radiu sprawiło, że do muzeum zaczęły napływać liczne eksponaty m.in. modele maszyn papierniczych, prasy papiernicze, meble i gabloty. Wybitny czerpalnik z Jeziornej k. Warszawy Teodor Chojnowski skompletował i wyremontował urządzenia potrzebne do uruchomienia czerpalni w Dusznikach. Wspólnym wysiłkiem papierników polskich oraz miłośników zabytków powstało muzeum gromadzące perełki dawnej techniki papierniczej i poligraficznej. Uroczystego otwarcia części muzeum dokonano w 1968 roku, pokazową produkcję papieru czerpanego w 1971 r., drukarnię typograficzną uruchomiono w 1974 r, a ekspozycję prezentującą wyroby polskiego przemysłu papierniczego dwa lata później. do 1991 roku muzeum podlegało Bardeckim Zakładom Papierniczym, od 1 stycznia w wyniku starań kierownictwa stało się samodzielną instytucją podległą Ministerstwu Przemysłu i Handlu, aby 3  lata później po reformie przejść pod Ministerstwo Gospodarki. Rozkwit muzeum przypada na lata 1992 do chwili obecnej. Powstają działy merytoryczne: Historii Papiernictwa, Papiernictwa Współczesnego, Oświatowy i Biblioteka. W 1998 roku Muzeum Papiernictwa poniosło ogromne szkody w wyniku powodzi, ale dzięki zaangażowaniu pracowników oraz pomocy polskiego rządu udało się je ponownie przywrócić do okresu świetności. Remonty popowodziowe zakończono w roku 2003. Obecnie dusznickie muzeum jest jednym z z ważniejszy obiektów turystycznych na Ziemi Kłodzkiej – odwiedza je rocznie ponad 70 tys. osób. Muzeum Papiernictwa zostało wpisane do Państwowego Rejestru Muzeum 28 czerwca 2013 r.

Espozycje

Archaiczne techniki produkcji papieru rodem ze średniowiecza można podziwiać do dziś w muzeum, co więcej uczestnicząc w warsztatach czy festynach istnieje możliwość samodzielnego wyczerpania kartki papieru zanurzając sita w kadzi i odciskając zaczerpniętą warstwę masy papierniczej na chłonącej wodę przekładce. Najbliższa okazja to ostatni lipcowy weekend podczas którego w Muzeum Papiernictwa jest organizowane Święto Papieru.
Założeniem Święta Papieru jest zapewnienie odwiedzającym czynnego uczestnictwa w warsztatach, w taki sposób, aby zwiedzający mogli zabrać ze sobą efekt własnej pracy do domu. Prócz oczywistych atrakcji jakimi corocznie jest możliwość wytłoczenia własnej kartki papieru, jest także możliwość poznania technik druku – wklęsłych i wypukłych oraz tradycyjnego zdobienia arkuszy – marmurkowanie, shibori, batik.
Muzeum w Dusznikach-Zdroju powstało dzięki dotacjom unijnym oraz własnemu wkładowi finansowemu gminy.

W muzeum można obejrzeć stare dokumenty z XVI do XX wieku. Innymi ciekawostkami są urządzenia do badania właściwości papieru i wyrobów papierowych pochodzące z pierwszej połowy XIX w. – jeden z najobszerniejszych zbiorów tego typu w Polsce. Ponadto – arkusze barwione historycznymi technikami, formy czerpane, urządzenia papiernicze, ekslibrisy, historyczne dokumenty identyfikacyjne (legitymacje, dowody), dawne banknoty i papiery wartościowe. Z ostatnich zakupów do kolekcji muzealnych warto wspomnieć zakup serii banknotów z kolekcji Czesława Miłczaka – wybitnego znawcy historii polskich pieniędzy papierowych – są to niezwykle cenne bilety skarbowe Insurekcji Kościuszkowskiej, nieobiegowe banknoty z dwudziestolecia międzywojennego, jak również seria z 1990 roku i inne np. bogatą kolekcję banknotów Polski Ludowej wprowadzoną do obiegu w 1950 i 1965 roku.

Po raz trzeci Muzeum Papiernictwa udało się pozyskać fundusze na wzbogacenie swej kolekcji numizmatycznej. Już wkrótce do muzealnych zbiorów trafi 115 historycznych banknotów wartych prawie 95 tys. złotych. Część pozyskanych banknotów już niebawem zobaczymy na nowej ekspozycji Polski pieniądz papierowy, której otwarcie nastąpi podczas tegorocznego Święta Papieru.  Natomiast całą kolekcję będzie można obejrzeć we wrześniu w ramach specjalnej wystawy czasowej Z muzealnej kolekcji. Banknoty z historią w tle.

Zapraszam do odwiedzenia…

Na podstawie informacji firmowych opracował Artur Foryszewski

www.muzeumpapiernictwa.pl

Zapisz